U bent hier

Psychotische stoornissen

Wat zijn psychotische stoornissen?

Bij een psychotische stoornis heeft de omgeving het idee dat degene met een psychose het contact met de werkelijkheid kwijt is. De patiënt zelf ervaart dit meestal niet zo.

Psychotische stoornissen, waaronder schizofrenie, behoren tot de ernstigste stoornissen in de psychiatrie. Het zijn (terugkerende) perioden waarin twee belangrijke functies zijn verstoord, namelijk de waarneming en de betekenisgeving of interpretatie.

Na langdurig onderzoek is duidelijk geworden dat een deel van de psychotische stoornissen veroorzaakt wordt door genetische aanleg, maar dat misschien wel een groter deel wordt veroorzaakt door omgevingsfactoren.

Wat zijn de symptomen?

Bij een psychose is de waarneming ernstig verstoord. De meest bekende stoornissen in de waarneming zijn hallucinaties, dit kunnen opdringerige stemmen of andere geluiden zijn, het zien van beangstigende beelden of vervormingen van beelden, steeds iets proven of geuren ruiken die anderen niet ruiken of proeven en iets voelen op de huid, zoals betast of bestraald worden.

We spreken van een waan, wanneer de stoornissen in de betekenisgeving of interpretatie van de waarneming niet te corrigeren zijn.

Naast de verstoorde waarneming is er bij een psychose vaak ook sprake van problemen met de informatieverwerking, zoals het moeilijk kunnen omschakelen naar een ander onderwerp, moeite met selecteren of wegfilteren van irrelevante informatie en taalproblemen. Zij kunnen de neiging hebben hun dag- en nachtritme te veranderen en zich terugtrekken uit contacten met anderen.

Tenslotte komt het vaak voor dat mensen met een psychose vlakkere emoties krijgen, moeilijk op gang komen en zich terugtrekken. Dit worden 'negatieve verschijnselen' genoemd.

Hoe ziet behandeling er uit?

Waar mensen in de omgeving vaak niet bij stilstaan, is dat door alle hersenfunctiestoornissen mensen met een psychose vaak niet het inzicht hebben dat hun waarnemingen of interpretaties verstoord zijn. Mensen met een psychose beschouwen zichzelf niet als 'verward', maar eerder als 'overgevoelig', 'gestrest' of 'overspannen'. Het is dan ook belangrijk om niet te veel de discussie aan te gaan over de waarnemingen, maar meer vanuit de klachten die degene met een psychotische stoornis wel ervaart het gesprek aan te gaan.

Het isolement waar mensen met een psychose vaak in terecht komen, kan de klachten in stand houden. Het is dan belangrijk om de band tussen degenen met een psychose en de samenleving te versterken. Vaak gebeurt dit eerst met praktische zaken, zoals het op orde brengen van financiën, het vinden van een goede plek om te wonen, werk of scholing. Sporten, muziek, yoga en lotgenotencontact kunnen de verbinding met anderen weer versterken.

Medicatie speelt een belangrijke rol bij het behandelen van een psychose, omdat mensen met een psychose zichzelf vaak niet ziek vinden, zullen zij niet altijd gemotiveerd zijn om medicatie te gaan gebruiken. Voor de behandelaar is het daarom belangrijk om eerst contact te maken met degene met een psychose en zullen de gesprekken mogelijk eerst gaan over zaken waar degene die in zorg komt wel zelf last van heeft.

Tips voor de omgeving

Als iemand in uw directe omgeving psychische problemen heeft, dan heeft dat vaak grote gevolgen voor partners, vrienden en familieleden. U zit met vragen over wat uw familielid overkomt, uw eigen verdriet en machteloosheid.

Stel deze vragen altijd! Probeer in contact te blijven met de hulpverleners van degene uit je omgeving die behandeling krijgt.