U bent hier

Autisme

Wat is autisme?

Psychologen noemen autisme officieel pervasieve ontwikkelingsstoornissen. Hiermee wordt bedoeld dat er problemen bestaan op het gebied van de sociale interactie, de communicatie en het gedrag. Er bestaan zogenaamde stereotiepe, rigide patronen van gedrag, belangstelling of activiteiten. Met pervasief wordt bedoeld dat de problemen zich op alle gebieden van het functioneren manifesteren.

Wat zijn de symptomen?

Pervasieve ontwikkelingsstoornissen ofwel autisme-spectrumstoornissen lijken op sommige punten sterk op AD(H)D, want in beide gevallen zijn er informatieverwerkingsproblemen. Dit geldt vooral voor PDD-NOS (pervasieve ontwikkelingsstoornis, Niet Anderszins Omschreven ), en het syndroom van Asperger. Mensen met dit type ontwikkelingsstoornis neigen ertoe weinig 'echt' contact met anderen te leggen en te onderhouden. Dat komt omdat ze de lichaamstaal van de ander niet begrijpen, verborgen boodschappen in de taal vaak niet zien en de sfeer van sociale situaties slecht aanvoelen. Ze zenden ook vaak de verkeerde signalen uit en dit kan bij hun gesprek- werk- en levenspartner tot ernstige misverstanden, frustratie en woede leiden.

Mensen met austisme-spectrumstoornissen ontplooien over het algemeen weinig initiatief, schrikken als de dagelijkse orde wordt verstoord en trekken zich terug in hun kamer of vaak bijzondere hobby, of ze gaan dagdromen. Dit kan negatieve gevolgen hebben voor werk/studie en bijdragen aan vereenzaming. Het woord spectrum houdt in dat mensen onderling verschillen in welke mate ze last hebben van hun beperkingen.

Hoe ziet behandeling er uit?

Nadat de diagnose pervasieve ontwikkelingsstoornis is gesteld, kan worden gestart met de behandeling. Deze richt zich niet op genezing, maar wel op het verminderen van de hinderlijke symptomen en het leren omgaan met mogelijkheden.

De behandeling kan bestaan uit:

  • het geven van voorlichting;
  • medicatie;
  • systeemtherapie;
  • coaching;
  • groepsbehandeling voor cliënt of partner/ouder(s);
  • sociale vaardigheidstraining;
  • psychotherapie ( individueel, met partner of in een groep).

De eigenschappen van pervasieve ontwikkelingsstoornis leren kennen en ermee leren omgaan kan door middel van psycho-educatie.

Bij coaching wordt op een bepaalde manier gekeken naar de stoornis en hoe daarmee om te gaan. Er wordt uitgegaan van de mogelijkheden van de cliënt. De cliënt leren wat de mogelijkheden zijn waarmee hij of zij kan functioneren op een manier die bij hem of haar past.

Psychotherapie helpt mensen met pervasieve ontwikkelingsstoornis aan een beter zelfbeeld en acceptatie van zichzelf, ondanks hun stoornis. Ook als er sprake is van psychische klachten kan gesprekstherapie een aangewezen middel zijn.

Wanneer psychosociale interventies onvoldoende werkzaam zijn bij de behandeling van 'bijkomende' problemen in het kader van pervasieve ontwikkelingsstoornis kan behandeling met psychofarmaca overwogen worden. Belangrijk is dat het voor de directe omgeving (familie, vrienden) dat zij leren wat pervasieve ontwikkelingsstoornis is.

De behandeling zal per cliënt verschillen en is afhankelijk van de ernst van de klachten. Voor het maximale succes moeten ouder(s), partner, andere familieleden en leerkrachten/schoolleiding actief bij het behandelplan betrokken worden. Want specifieke, individuele problematiek zoals  PDD-NOS krijgen hun werkelijke betekenis pas in de relaties die de cliënt onderhoudt. Voor de ene cliënt heeft de diagnose andere consequenties dan voor de andere cliënt. Sommige relaties zijn bijvoorbeeld meer bestand tegen stress dan andere, of in het ene gezin zit meer structuur waardoor de consequenties van een diagnose anders zijn. Dit alles betekent dat de hulpverlening niet alleen aandacht moet hebben voor individuele diagnoses, maar ook specifiek voor de omgeving die daarmee in aanraking komt. De omgeving heeft dus invloed op individuele problematiek. Om die reden moeten beide aspecten steeds in onderling verband bekeken worden.

Het doel van de behandeling is dat iemand met een pervasieve ontwikkelingsstoornis zich met zijn of haar sterke en minder sterke kanten beter kan handhaven en een prettiger manier van leven vindt.

Tips voor de omgeving

  • Neem ook tijd en ruimte voor jezelf, bijvoorbeeld door er met iemand anders over te praten
  • Verzamel informatie over ontwikkelingsstoornissen
  • Stel geen eisen aan de ander die niet haalbaar zijn, oftewel: wees realistisch
  • Maak goede en duidelijke afspraken en help structuur aan te brengen

In dit filmpje meer informatie over autisme. Deze film komt van de website www.autisme.nl, copyright NVA