Wat zijn psychosomatische stoornissen?

Iedereen heeft wel eens lichamelijke klachten. Wanneer lichamelijke klachten niet vanzelf over gaan en de dokter geen (voldoende)oorzaak kan vinden voor deze lichamelijke klachten, dan spreken we van onverklaarde lichamelijke klachten. Dat een dokter niets kan vinden, wil niet zeggen dat er geen lichamelijke aanleiding of oorzaak is. Bij deze klachten spelen zowel lichamelijke, als psychische en sociale factoren een rol. Deze factoren beïnvloeden elkaar en kunnen de lichamelijke klachten in stand houden. Wanneer je lichamelijke klachten hebt, heeft dit invloed op je gevoelens. Maar ook gevoelens hebben invloed op je lichaam, denk bijvoorbeeld aan spanning die je kan voelen voor een examen.

Soms kan iemand ook dermate ernstige lichamelijke klachten krijgen dat normaal functioneren niet meer goed mogelijk is door bijvoorbeeld pijn of vermoeidheid. Ook klachten die neurologisch lijken kunnen niet altijd verklaard worden. In dit laatste geval spreken we van een conversiestoornis.

Wat zijn de symptomen?

De klachten kunnen variëren. Vaak zijn er meerdere klachten tegelijk zoals

  • Ademhalingsklachten zoals hyperventilatie, astma en benauwdheden
  • Stressklachten zoals spierpijnen, rug-, schouder-, nekpijn, krampen.
  • Hoofdpijn, migraine,
  • Maag- en darmklachten
  • Buikpijn
  • Huidaandoeningen en jeuk
  • Pijnklachten
  • Neurologisch aandoende klachten, zoals moeite met bewegen
  • Vaak komen tegelijkertijd ook angstklachten en somberheid voor
  • Beperkt voelen in het dagelijkse functioneren

De klachten zijn er echt, ze zijn niet ingebeeld of verzonnen!

Hoe ziet behandeling er uit?

Dat de oorzaak van de klachten niet altijd duidelijk is, betekent niet dat er geen behandeling mogelijk is. Bij psychosomatische klachten gaat het om lichamelijke klachten die door psychische en sociale factoren mede beïnvloed worden. De behandeling zal zich op alle drie de factoren richten.

Nadat medische behandeling gedaan of uitgesloten is, kan je met een behandelaar gaan kijken naar je klachten en of er een aanleiding is voor je klachten. Je hebt immers niet voor niets klachten gekregen. Vervolgens is het van belang om te gaan kijken wat de invloed is van de psychische en sociale factoren op de klachten. Het doel van de behandeling is niet direct dat de lichamelijke klachten er niet meer zijn, maar er voor te zorgen dat de kwaliteit van jouw leven beter wordt. Dit kan onder andere bereikt worden door te leren omgaan met bepaalde gevoelens, beter op leren komen voor jezelf, je veerkracht weer terug te krijgen en jezelf weer terug te vinden.

Het is altijd goed om mensen uit je omgeving bij je behandeling te betrekken, zodat zij begrip krijgen voor je situatie, maar je ook kunnen helpen met het omgaan met je klachten. Wanneer zij dingen voor je uit handen nemen of teveel van je vragen, kan dit een negatief effect hebben op je herstel. Deze interacties kunnen in behandeling worden besproken.

Tips voor de omgeving

  • Neem de klachten serieus; degene in je omgeving ervaart echt klachten.
  • Blijf met elkaar praten over de klachten en vraag hoe je iemand kan helpen.
  • Blijf samen kritisch op interacties die de klachten in stand kunnen houden.
  • Probeer samen een evenwicht te vinden tussen rusten en activiteiten.
  • Zorg dat je zelf ook iemand hebt om mee te praten.