• ‘Wij hadden tenminste nog respect voor onze ouders!’
• ‘Mijn kind trekt zich niets meer aan van wat we zeggen.’
• ‘Vroeger had een leraar nog gezag!’

Er is veel veranderd in de relaties tussen kinderen en opvoeders. Vroeger hadden ouders en leerkrachten macht en gezag over kinderen en jongeren en werden ze daarin door de hele maatschappij gesteund. Nu is de relatie veel gelijkwaardiger. Er is meer zeggenschap voor kinderen en jongeren, en meer warmte en nabijheid in de relatie met de opvoeders.

Maar dat geeft ook meer onzekerheid aan beide kanten, vooral als de kinderen pubers worden. De grenzen zijn voor pubers onduidelijker geworden dan vroeger, en voor ouders ook. Daarmee kan er ook meer mis gaan, als de puber experimenteert met die grenzen en bijvoorbeeld spijbelt, blowt, zich niet meer aan vaste tijden houdt, zich meer aan de eigen vrienden gelegen laat liggen dan aan de ouders of docenten, etc.

Als de opvoeders zien dat het mis dreigt te gaan met de ontwikkeling van de jongere, proberen ze vaak de greep op de jongere terug te krijgen door steeds meer controle, vermaningen en straf. De puber verzet zich of lapt het aan zijn of haar laars. Dat leidt tot steeds verder oplopende conflicten. Of de opvoeders geven het op om grenzen te stellen en laten de puber zijn gang gaan. Of de opvoeders wisselen tussen deze twee reacties. De relatie tussen opvoeder en jongere wordt vijandig, of lijkt helemaal niet meer te bestaan. Wat er nodig is, is een nieuwe, effectievere vorm van gezag, die bij deze tijd past.

Hier kunt u verder lezen over ons behandelaanbod voor dit soort situaties

Wat is puberteit? Een puber zoekt grenzen op, om zelfstandig te leren denken en een eigen koers te leren bepalen. Daarom gaat hij of zij zich tegen de ouders afzetten. Maar de jongere heeft voor die groei wel veilige kaders en grenzen nodig, omdat hij of zij de consequenties nog lang niet kan overzien en lang niet altijd greep heeft op wat in hem of haar opkomt.

Een puber is nog heel erg in ontwikkeling en nog lang niet volwassen. Verwacht dus geen volwassen planning, verantwoordelijkheid etc. van hem of haar.

Onder ouderlijk gezag verstaan we niet macht en straf, maar krachtig en betrokken ouderschap. De puber lijkt steeds te roepen: ‘Ik heb je niet nodig, ik heb alleen maar last van je!’Maar de onderliggende boodschap is: ‘Geef me ruimte, maar laat me niet los’. Het is belangrijk om steeds die onderliggende boodschap te blijven horen, en van daaruit te handelen. Uw puber zegt eigenlijk voortdurend: ‘Hou me los!’

Puberteit is dus een ingewikkelde periode, en er kunnen buiten iemands schuld veel dingen mis gaan. Het kan moeilijk zijn om een betrokken relatie met je kind in stand te houden.

Is uw kind tussen de 12 en 18 jaar, en heeft u regelmatig het gevoel dat:

• U uw kind helemaal kwijt bent geraakt?
• U als ouder niet meer gewenst bent?
• U de greep bent verloren over wat uw kind uitspookt?
• U helemaal geen zicht meer hebt op wat uw kind doet?
• Durft u het gesprek met uw kind niet meer aan te gaan, omdat dat alleen maar in ruzies ontaardt?

Kortom, maakt u zich erg zorgen over wat uw puber doet of hoe het met hem of haar gaat, maar heeft u het gevoel dat u daar niet uitkomt?

Als dit lang duurt en oploopt, kunnen er twee dingen gebeuren, of een mengsel daarvan. Sommige ouders komen in een cirkel van heftige ruzies met de puber terecht, en de relatie wordt steeds vijandiger. Andere ouders geven het op om grenzen te stellen.

Beide gevallen brengen de ontwikkeling van de jongere in gevaar. Hij of zij heeft het immers nodig binnen veilige grenzen te experimenteren en uit te vinden wie hij of zij is.

Nieuwe Autoriteit is een manier om de relatie tussen puber en ouders te herstellen. Wat is die manier? Niet verder ruzie maken en straffen om controle over de puber te krijgen. Ook niet de puber maar zijn of haar eigen gang te laten gaan en daarmee de controle geheel aan de puber te geven. Maar: je laat je kind duidelijk weten dat je van hem of haar houdt en er voor hem of haar zal zijn, maar als ouders bepaald gedrag niet meer zult tolereren. Er wordt ouderlijke aanwezigheid in het leven van de jongere aangeboden, waarbij de boodschap luidt: ‘Ik ben hier! Ik ben je ouder en blijf je ouder! Ik geef niet toe en ik geef je niet op!’

De principes van Nieuwe Autoriteit zijn ontwikkeld door Haim Omer, psycholoog en hoogleraar aan de Universiteit van Tel Aviv in Israël. Aanvankelijk was de methode bedoeld om ouders en scholen te helpen om bijzonder agressief en destructief gedrag van jongeren aan te pakken. Maar deze principes van ouderschap worden inmiddels steeds meer toegepast in Nederland, ook voor gewonere ouder/puberproblemen.

De methode-Omer is o.a. geïnspireerd door de leer van ‘geweldloos verzet’ van Mahatma Gandhi en Martin Luther King. Fysiek geweld en het gebruik van dreigende, vernederende of beledigende woorden worden vermeden, escalaties worden voorkomen.

Zorg dat je je woede, verdriet of angst onder controle krijgt en houdt, en spring niet in de machtsstrijd. Zeg rustig wat kan en niet kan, en blijf dat volhouden, zonder discussie. Dat noemen wij geweldloos verzet.

• Maak duidelijk dat jij als ouder geen controle over je kind kan uitoefenen, alleen maar over jezelf.
• Doe ook steeds leuke of aardige dingen met of voor hem of haar, hoe hij of zij ook reageert.
• Roep hulp in van familie, vrienden en school. Verbreek het zwijgen. Laat zo nodig een ander bemiddelen.
• Stel prioriteiten. Niet alles is even belangrijk. Zorg dat u de regie houdt waar de veiligheid in het geding is, de leefbaarheid in het gezin en op school, en de ontwikkelingskansen van uw kind.
• Houd dit alles stug vol, hoe de puber ook reageert. Houd de regie over uw eigen gedrag en laat dat niet van de reactie van de puber afhangen.

Dit alles kunt u zelf doen. Het kan ook zijn dat het u zelf niet lukt. Jongeren kunnen zich erg kwetsend gedragen en u kunt meegesleept worden door uw eigen boosheid, verdriet of zorg. Het vergt nogal wat om een moderne ouder van een moderne puber te zijn. Het Expertisecentrum Nieuwe Autoriteit kan u daarbij helpen.

Het programma Nieuwe Autoriteit os een behandelmethode voor ouders van jongeren van 12 tot 18 jaar, die zijn vastgelopen in hun ontwikkeling. Probleemgedrag loopt thuis en op school steeds verder uit de hand. De opvoedingsrelatie is vastgelopen: of er zijn steeds ruzies tussen ouders en jongeren, of de ouders (en school) blijven machteloos achter.

• De ouders en jongere worden uitgenodigd voor een kennismakingsgesprek, waarbij wordt gekeken wat er aan de hand is, en een aanbod wordt gedaan. Als het programma Nieuwe Autoriteit past bij dit gezin, krijgen de ouders in een groep met zo’n vier andere ouderparen een training in de principes van Nieuwe Autoriteit.
• Deze training bestaat uit 3 bijeenkomsten van 1½ uur.
• Daarna gaan de ouders met de hulp van ons en anderen, de principes leren toepassen in hun eigen gezin. In deze fase wordt veelal de school actief betrokken bij het traject. Wij achten de samenwerking tussen ouders en school van essentieel belang.
• Vervolgens komen de ouders weer samen in de oudergroep, om ervaringen uit te wisselen en elkaar en zichzelf te versterken en bemoedigen.
• Naast het programma Nieuwe Autoriteit kan ook andersoortige hulp aangewezen zijn, bijv. jeugdpsychiatrische diagnostiek en begeleiding op bijv. ADHD of PDD-NOS, of extra hulp aan de ouders voor eigen problematiek.
• Na ongeveer een half jaar wordt het behandeltraject afgesloten.