hans(foto: Liesbeth Sluiter)

‘Ik wil niet in therapeutisch jargon met cliënten praten’

Iedere werkdag komt Martin Voerman (1973) op de motor vanuit het Gooi naar ‘de leukste werkplek van Nederland’: Centrum de Brouwerij. Samen met psychiater Jules Tielens stond hij in 2012 aan de wieg van dit psychosecentrum.

De psychiater en de verpleegkundig specialist hadden een droom: een plek creëren waar op een niet-medische manier omgegaan wordt met mensen die psychotische klachten hebben. ‘De kern van onze hulpverlening’, zegt Martin Voerman, ‘is dat cliënten zich gehoord en begrepen voelen, ook als ze vinden dat er niet zo bijster veel met hen aan de hand is.’

Voerman wil niet in diagnostische jargon met cliënten praten, maar de urgente vragen stellen: ‘Waar heb je last van? Stress? Slecht slapen? Een omgeving die zich te veel met je bemoeit?’ Het is belangrijk vertrouwen te scheppen door aan deze concrete klachten iets te gaan doen.

Natuurlijk ontkent Voerman niet dat psychose een medische kant heeft. Veel cliënten krijgen medicatie. Als verpleegkundig specialist mag hij psychofarmaca uitschrijven en indiceren. Maar aan de behandeling zitten meer kanten. Sociale contacten zijn erg belangrijk, het liefst in combinatie met werk of een opleiding.

Daarom is het ook belangrijk dat cliënten naar De Brouwerij toekomen om daar gezamenlijk activiteiten te ondernemen. Er ontstaan vriendschappen onderling en cliënten steunen elkaar ook. Werk vinden is tot op heden het moeilijkste punt gebleken. Voerman: ‘Daar moeten we de komende tijd veel energie in steken. Eigenlijk zouden we professionele jobcoaches moeten hebben, maar dat is financieel moeilijk te realiseren.’

Relatief veel cliënten die zich aanmelden, liepen eerder vast in de hulpverlening. Voerman: ‘Wat ze vaak te horen krijgen: “als jij vindt dat er niets aan de hand is, dan kunnen we hier niets voor je doen.” Ze voelen zich niet welkom of zelfs weggejaagd.’

Het was aanvankelijk niet zo vanzelfsprekend dat Voerman in de psychiatrische hulpverlening terecht zou komen. In het laatste deel van zijn opleiding tot verpleegkundige besloot hij toch nog een kijkje te nemen op de afdeling Psychiatrie van het UMC Utrecht. Hij kwam terecht op de afdeling Eerste Psychose en daar is hij gebleven.

‘Ik vond het uitdagend met jong-volwassenen te werken met wie het niet makkelijk is om goed contact te krijgen’, vertelt Voerman. ‘Ze hebben geen zin in therapeutische gepraat in een spreekkamer, ze willen de normale dingen doen: tafeltennissen, een stuk lopen.’

Op den duur vond Voerman het academisch ziekenhuis met z’n witte jassen en afgesloten deuren niet de meest ideale omgeving om met deze doelgroep te werken.

Hij kwam bij MoleMann Mental Health terecht, waar hij drie jaar even heel wat anders deed: commercieel kwartiermaken. MoleMann breidde in hoog tempo zijn locaties uit over het land, Voerman regelde vastgoed, ict en facilitaire diensten. De ervaring die hij hiermee opbouwde, komt De Brouwerij nog ongeveer dagelijks van pas.

Bij MoleMann liep hij psychiater Jules Tielens tegen het lijf, die net als hij een kleinschalig, huiselijk en laagdrempelig psychosecentrum wilde oprichten. In de zomer van 2012 werd De Brouwerij feestelijk geopend aan de Hoogte Kadijk.

Voerman kijkt tevreden terug op de afgelopen jaren. De groep cliënten is zeer gevarieerd. ‘Maar we kunnen niet achterover leunen’, zegt Voerman. ‘We zijn klein en kwetsbaar en we moeten onze ideeën blijven doorontwikkelen.’

Heeft hij een droom voor de nabije toekomst? ‘Ik zou graag samen met de verschillende groepen cliënten een gedifferentieerd aanbod willen ontwikkelen’, zegt Voerman. ‘Zoals de jongerengroep die we hier hebben – The Young Ones – die wekelijks activiteiten met praten combineert.’

Ook zou Voerman een vorm van ‘peer support’ willen opzetten. ‘Er komt hier een groep cliënten die ooit een of meer psychoses heeft gehad, maar nu goed functioneert. Veelal zonder medicatie. Ze doen nauwelijks een beroep op de hulpverleners, ze komen hier omdat ze een veilige plek nodig hebben. Deze mensen vervullen hier een hoopvolle voorbeeldfunctie voor cliënten die nog niet zo ver zijn.’ Herstellen kan, dat is precies wat De Brouwerij wil uitstralen.

(december 2016)