angèle(foto: Liesbeth Sluiter)

‘Ik kan hier echt floreren’

Angèle (1965) vindt De Brouwerij een verademing vergeleken bij eerdere behandelcentra die ze van binnen heeft gezien. ‘In ben in de afgelopen jaar dat ik hier kom helemaal opgebloeid; het voelt voor mij als een tweede thuis.’

Ze heeft tussen haar 23e en 27e drie zware psychoses gehad. Traumatische gebeurtenissen spelen daarbij een rol. Bij de eerste psychose denkt Angèle eerst dat ze een reïncarnatie van Hannie Schaft is en later voelt het alsof de duivel in haar gevaren is. ‘Het was een hel.

Ze slaapt niet meer, hoort stemmen en hallucineert. Ze rookt drie tot vier pakjes sigaretten per dag en weegt nog maar 48 kilo. ‘Je belandt in een andere dimensie’, zegt Angèle, ‘er is een andere taal en belevingswereld. Je interpreteert dingen anders: symbolisch, magisch.’

Dankzij haar eigen wilskracht en de steun van anderen weet ze op haar 25e af te studeren als onderwijskundige.

Bij haar derde psychose krijgt ze de diagnose manische depressiviteit en een pot lithium die ze geacht wordt de rest van haar leven te slikken. ‘Wat ik toen voelde zal ik nooit vergeten’, zegt Angèle. ‘Ik? De rest van mijn leven ziek? Mens, ik ben pas 26! Bekijk het met die rotpillen.’ Ze zal bewijzen dat ze die pillen niet nodig heeft.’

Een half jaar later krijgt ze de kans om onder leiding van een vrouwelijke psychiater mee te doen aan een experimentele behandeling. Het is een combinatie homeopathie, Jungeriaanse droomanalyse en – zeer bijzonder – healingsessies. Angèle: ‘Die healing bracht zowel lichamelijk als emotioneel ontzettend veel teweeg. Ik heb nooit zoiets bijzonders gevoeld. Na de behandeling voelde ik me zo licht als een veertje. Alsof ik een onbezorgd kind van zes was.’

Twintig jaar heeft Angèle nergens last van en ze slikt geen medicijnen. ‘Ik nam het heft in eigen hand, kreeg goede banen en ging een volwassen leven leiden: werk, man, kinderen.’ Maar vanaf 2008 begint haar leven weer te wankelen; werk en relatie staan onder druk. Slapeloze nachten, geesten aan haar bed en stemmen in haar hoofd. Ze wordt door de huisarts platgelegd met haldol en temazepam. Maar, denkt ze vervolgens, dit gaan we niet nogmaals meemaken. ‘Ik moest mezelf bij elkaar rapen en de confrontatie aangaan. Maar dat kun je niet alleen, want dat is een moeilijk proces.’

Ze komt bij het net geopende Centrum de Brouwerij terecht. Angèle is daar een van de eerste cliënten van psychiater Jules Tielens en sociaal-psychiatrisch verpleegkundige Martin Voerman. Ze nemen de tijd voor haar. Samen met Martin stelt ze een behandelplan op. ‘Mijn streven is om zonder medicijnen door het leven te gaan’, zegt Angèle. ‘Dat lukt aardig. Heel af en toe – overgangshormonen en bijhorende slaapproblemen spelen ook een rol – slik ik een oxazepam of iets waardoor ik weer een goede nachtrust heb.’

‘Je krijgt hier alle kans om je behandeling in te vullen op een manier die echt bij je past’, zegt Angèle. ‘Ik floreer hier.’ De yoga-lessen van Pim versterken haar gevoel van geaard zijn. Ook de bewegingslessen en holistische massage van José maken veel bij haar los. ‘Dat kun je niet bereiken met pillen en gesprekken’, zegt overtuigd.

‘Je gaat hier een proces aan met jezelf, en als je hulp en steun nodig hebt dan wordt dat geboden. Maar ook het samenzijn met andere mensen die in hetzelfde schuitje zitten werkt goed.’ Het gevoel van verbondenheid vindt Angèle erg belangrijk. ‘De mensen hier spreken dezelfde taal, ze hebben allemaal ervaringen met psychoses of aanverwante klachten.’

De open sfeer in De Brouwerij leidt er toe dat er initiatieven worden genomen om naar buiten te treden, bijvoorbeeld met de buurtgerichte aanpak. Daar wil Angèle graag een bijdrage aan leveren. Ze is medeorganisator van de Garage Sale, de succevolle verkoop van tweedehands spullen, waarmee geld wordt verdiend voor extra activiteiten. Zoals de yoga-week in Frankrijk waarbij Angèle eveneens actief bij betrokken was.

‘Het is hier een fantastische broedplaats voor integrale psychiatrie’, zegt ze enthousiast. ‘Het begint met een klein gaatje en dat kan je steeds verder uitboren. Voor mij is de aanpak van De Brouwerij echt een voorbeeld van good practice. Zo kan het dus ook!

(december 2016)